"Aynı çatı altında 8 farklı ürün"
Siparişleriniz için:

0216 645 6363

Pirintaş Ücretsiz Kargo Hizmeti

Baskı Sonrası

Tabaka halinde kâğıtlar üzerine basılmış olan kitap, mecmua broşür ve bunlara benzer işlerin kâğıtlarının sayfa ve forma sırasıyla katlanıp bir araya getirilerek bir blok teşkiline ve bunun üzerine de muhafaza olarak bir kap geçirilmesi sanatına mücellitlik, bu işle uğraşan kişiyi de mücellit, işin yapıldığı atölyeye de mücellithane denir. Mücellitlik denildiğinde, sadece bir kitabın ciltlenmesi anlaşılmamalıdır. Makinede baskıya girecek bir kâğıdın baskıya girecek ebatlarda kesilmesi, baskı sonrası formalarının birbirini takip eden sayfa numarası ile katlanması, yine sıra ile dikilmesi, tutkallanıp kapağın takılması yanında; delgi (zımba) pilyaj, cilt kapaklarına elle veya presler vasıtasıyla yapılan kabartma (GOFRE) ve yaldız baskılar da ciltleme işlemlerinin bir parçasını oluşturmaktadır. Türk tarihinde mücellitlik, bir meslek olma özelliğinin yanında, bir sanat faaliyeti olarak da yer almıştır. Bilhassa 19. yüzyılda ciltçilik sanatı çok gelişmiştir. Özellikle İslamiyet'in doğuşundan sonra süratle gelişen ciltçilikte, Türk ustaların nadide ürünleri "Herat İşi" adı altında ün saldı. Bu ustalar, cilt süslemelerinde Arapların kullandıkları geometrik şekillerin yerine, çini ve halıda kullanılan "Hatai ve Rumi" diye adlandırdıkları bezeme motiflerini tercih ettiler. Bu sayede önemli eserler çok güzel şekilde ciltlenmiş ve bugüne kadar muhafaza edilebilmiştir. Günümüzde ise ciltçilik, teknolojinin gelişmesine paralel olarak gelişme göstermiştir. Artık cilt işlemleri makineleşmiş durumdadır. Baskısı yapılan formaların harmanı, dikişi, tutkalı, kapak geçirme ve takma, kesme işlemleri, hatta paket yapımı dahi, sadece bir makine vasıtasıyla yapılır duruma gelmiştir. Cilt işleri, müstakil mücellithanelerde yapıldığı gibi, büyük matbaaların cilt atölyelerinde de yapılabilir.

•Cilt İşlerinde Kullanılan Makineler Düzeltme makineleri : Kağıtları havalandırıp düzgün hale getirme ve kesime hazırlama işlemi el ile yapıldığı gibi düzeltme makinelerinde da yapılabilir. Bu makineler, kâğıdı hem düzeltir, hem havalandırarak kolay kurumalarını sağlar. Düzeltme makineleri, bir köşesi hafif eğik bir masa görüntüsündedir. Motor gücüyle masanın üst tablası ve dolayısıyla tabla üstündeki

a) kâğıtlar titreşir. Böylece kâğıtlar gönyeli köşedeki yan duvarlarda ve bir hizada düzgün duruma gelir. Kâğıt düzeltme makineleri mücellit bıçaklarına yakın yerde bulunmalıdırlar. Kesme makineleri : Düzeltilen kâğıtları, istenen ölçüde kesmeye yarayan otomatik bıçaklardır. Bu bıçaklar, yalnız cilt atölyelerinde değil baskı atölyelerinde de kullanılan önemli makineleridir. Basılmamış kâğıtlar baskı ölçüsüne uygun şekilde kesilmek zorundadır. Baskısı bitmiş kâğıtlar ise üç amaçla kesilir : 1) Kenarları, düzeltme amacı ile tıraş etmek. 2) Aynı tabaka üzerinde iki veya daha çok nüsha bir arada basılmış ise bunları birbirinden ayırmak. 3) Kırma, katlama işlemlerinden geçerek harmanlanıp kapak takılıp bitirilmiş işlerin, sırt hariç diğer üç kenarından kesilmesi. Kesme makineleri üç ana gurupta toplanabilir :

Mukavva giyotinleri : Ayaklı tabla şeklindedir. Karton veya mukavva, bir tablo üzerine yerleştirilir. Kesilmesi istenen kenar sıkıştırılır ve aynı kenarda bulunan bıçak, kol gücüyle aşağıya indirilerek kesim yapılmış olur. b) Yarı otomatik bıçaklar : Kâğıt sıkıştırma, kesim, ölçü ayarları el ile yapılır. Kesme bıçağı elektrikli motor gücüyle iner ve kâğıt topunu keser. Bıçağın arka kısımda ileri geri hareket ettirilebilen metal bir tarak bulunur bu tarak kâğıt topunun arka kenarının düzgün şekilde dayanmasını sağlar. c) Tam otomatik bıçaklar : Bu bıçaklar bilgisayar hafızalıdır. Kesim programı hafızaya verilir. Bıçak, kesim programı hassas biçimde uygular. Makine kâğıt topunu birbiri ardınca ve istenen ölçüde keser. Bıçak ustası, kesimi denetler ve top kâğıdı bıçağa yükler.Kırma - Katlama makineleri : Katlama işleri el ile "ıstaka"denilen bıçak şeklindeki bir kemik parçasıyla yapılabilir. Fakat modern cilt atölyelerinde kırma katlama işleri, ilgili makinelerle yapılır. Kırma katlama makineleri tipo, ofset ve tifdruk rotatif makinelerinin çıkış kısmında bulunur.

- 240 gr/m2 lik kâğıt bir defada kırılabilir. - 160 gr/m2 lik kâğıt iki defada kırılabilir. - 120 gr/m2 lik kâğıt üç defada kırılabilir. - 80 gr/m2 lik kâğıt dört defada kırılabilir.

Yüksek tirajlı baskılar, mutlaka, makinede katlanır. Katlamada en önemli husus, ayarlı katlamadır. Katlamadan sonra sayfa hizalarının aynı olması gerekir. Bir başka çok önemli nokta, sayfa numaralarının doğru olarak birbirini izlemesidir. Montajda sayfa yanlış ve hatalı atılmışsa, bunu kırma katlamada düzeltmek mümkün değildir. Temel katlama şekilleri :

1) Bohça şeklinde katlama 2) Paralel katlama 3) Dikine katlama 4) Akordeon katlama Kırma-katlama makinelerinin çalışma sistemlerinde değişiklikler vardır. Bazı makineler balta sistemi ile çalışırlar. Kâğıdın katlanacak yerinde bir bıçak aşağıya iner, kâğıdın iki merdane arasından sıkışarak geçmesini sağlar. Bazı makineler ise çanta sistemi ile çalışır. Bu makinelerde üç merdane vardır. İlk merdane arasından geçerken kâğıdın bir kenarı makinenin içindeki plakaya çarpar ve bükülür. Bükülen kısım 3.merdane arasından sıkışarak geçer ve geçerken de katlanmış olur.

Her iki sistemin birlikte kullanıldığı makineler de vardır.Katlama makinelerinin imalatçıları, makineyle birlikte katlama şemalarını da gönderirler. Makinenin katlanabildiği maksimum ve minimum kâğıt ölçüleri ve katlama imkânları bu şemada ayrıntılı olarak belirtilir. Küçük katlama makinelerini hariç, kâğıt yüklendikten sonra, ayarlı yerleştirme, katlama ve katlanan formaların istifi otomatiktir.Modern katlama makinelerine perforaj, oluk açma, kesme, sayma, cilt, kâğıt kontrol ve hatta plastik kapak takma üniteleri de özel siparişle eklenebilmektedir.

Harman makineleri : Basılan ve katlanan formaların belli bir sırayı takip ederek arka arkaya dizilmesine "harman yapma" denir. Harman el ile veya harman makinelerinde yapılır. Elle harman yapmak için bir kitabı teşkil eden tüm formalar peş peşe bir masa üstünde dizilir. İlk formadan başlayarak her birinden bir forma alınıp bir araya getirilirse bir kitap tamamlanmış olur.

Harman makinelerinde formaların yerleştirildiği yerlere "İstasyon" denir. Forma istasyonları, forma ölçülerine göre ayarlanır. Formalar, istasyonlara sıra ile yerleştirilir. Forma toplayıcı kollar, formaları peş peşe alır ve makinenin sonunda istif eder. Bir harman makinesi 20 istasyonlu ise, 20 forma kapasitesine sahip demektir. Basılan tabaka bir forma yani 16 sayfalık ise 16x20, 320 sayfalık bir kitabın harmanı bir defada yapılabilir. Basılan sayfa 32 sayfalık ise 20 istasyonlu bir harman makinesi bir defada 32x20, 640 sayfalık bir kitabı harmanlayabilir. Tel dikiş makineleri :

Karton kapaklı kitap ve defter işleri ile fatura makbuz gibi koçanlı işler için tel dikiş makineleri kullanılır. Bu makineler işlerin özelliklerine göre, sırttan, blok ve kopça (kangal) dikişi yaparlar. Tel dikişi makinelerinde iyi bir dikiş yapabilmek için, dikilecek işi iyi toplamak, karşı ve yan pozalara düzgün sürmek gereklidir. Ayrıca tel seçimi ve yükseklik ayarlarını da yapmak gerekir. Bu yarım otomatik makinelerin dışında dikiş sayıları çok olan dergi, broşür işler için harman, dikiş ve kesme işlerini yapan komple makineler vardır. 1) Sırt dikişi : Bu çeşit dikiş için yuvarlak tel kullanılır. Yuvarlak tel formanın sırtına yani kırım yerine oturur, sırtı kesmez. Dikiş dıştan içe doğrudur. 2) Blok dikişi : Düz tel ile yapılır ve yandan dikilir. Yalnız burada dikkat edilecek husus, kitabın iyi açılabilmesi için kenarda yeterli payı bırakmaktır. 3) Kopça dikişi : Broşür dikişlerinde, broşürleri delmeden muhafaza etmekte kullanılır. İplik dikiş makineleri : İplik dikiş için, pamuk, keten ve naylon iplikler kullanılmaktadır. Küçük mücellithanelerde, tezgahlarda dikiş işleri elle yapılmaktadır. Bu dikişler, sağlamlık bakımından tercih edilirse de fazla emek ve zaman harcandığından, yüksek tirajlı işlerin dikişleri için iplik dikiş makineleri kullanılır. İplik dikiş makinelerinde,

dikilecek formalar, sondan başa doğru, makinenin "Eyer" ismi verilen, kısmı üzerine teker teker elle verilir, pedalına basmak sureti ile makine harekete geçirilir. Eyer, aldığı formayı içe doğru kaydırır. Forma iğnelerin altına gelince, iğne, ipliği birinci delikten aşağıya geçirir. Aşağıya inen iplik, taşıyıcı kanca vasıtasıyla ikinci delikten girmiş olan "tığ"a takılıp ekseni etrafında 90° döner ve yukarıya doğru çıkarak dikişi tamamlar. İplik dikiş, düğümlü, atlamalı ve normal olmak üzere üçe ayrılır. Perforaj makineleri : Kopyalı veya koçanlı makbuz ve faturaların kolay koparılması için, istenilen yerden iğne deliği gibi deliklerin açılmasında kullanılır.

Pilyaj makineleri : Perforaj makinelerinde delik delen kısmı çıkararak onun yerine "oluk ezme" parçası takılarak yapılır. Herhangi bir işin "katlama" yerini belirtmekte kullanılır. Kalamoza makineleri : Özel delme makineleridir. Dosyalama işlerinde kullanılan kalamozaların sırtına "T" harfi şeklinde delik açmak için kullanılır. ayrıca kalamoza makinelerine benzeyen fakat ağzındaki bıçak ve kalıbı değişik olan, delik makineleri olarak bilinen matkaplar da vardır. Bunlar dosyalama, etiketleme vs. için kâğıt ve kartonlara delik açılmasında kullanılır.

Tutkallama makineleri : Tutkallama makineleri yaptıkları işlere göre ikiye ayrılır: a) Cilt bezine tutkal süren makineler : Bunların alt kısmında tutkal eritme haznesi bulunur. Üstte tutkalı ezerek incelten merdane ünitesi vardır. Ünitenin arkasında makineye verilecek tabakalar yer alır. Bir yüzeyi tutkallanan cilt bezi, makinenin diğer yanından çıkar. b) Sırt tutkallayan makineler : Bu makineler, kapak takmadan önce kitabın sırtına tutkal süren makinelerdir. Bunlarda tutkal sürücü merdane bir tanedir. Hazneden tutkallı alır ve kendisine temas ettirilen kitap sırtına tutkalı sürer. Kapak takma makinelerine monte edilmiş olarak çalışanları da vardır. Kambura makineleri : Bu makineler adedi çok olan ciltlenmiş, kapağı takılmamış, kitapların sırtlarını yuvarlaştırmak için kullanılır. Makinenin ana parçaları; üst kısımda yarım tur yapan yivli bir merdane, onun altında kitabın konduğu bir tabla, tablanın alt kısmında da yaylı bir bölümdür. Yaylı kısım, hem esnekliği, hem de kitap kalınlığını ayarlamaya yarar. Kapak hazırlama makineleri : Bu makinelerde kapak mukavvası, hazırlanmış olarak makinenin tablasına konur ve cilt bezleri makineye elle veya otomatik olarak verilir. Merdaneler beze tutkalı sürdükten sonra kapak mukavvası bezin üzerine düşer ve kenarlar otomatik olarak tutkallanır ve kapatılır. Bezlerin makineye verilmeden önce köşelerinin kesilmiş olması lazımdır.

Kapak takma makineleri : Bu makineler hazırlanmış olan kapakları, hazır durumdaki dikişi yapılmış, yan kâğıtları takılmış ve kesim işi bitmiş olan kitaplara takılması görevini yapar. Tutkalı kendi sürer ve yapıştırır. Ana parçaları; kitabın konulduğu hareketli bölüm, tutkal sürme bölümü ve kapağın verildiği kısımlardır.

Presler : Elle kullanılanları bulunduğu gibi, hidrolik ve, otomatik olan türleri de vardır. Alt ve üstte aynı ölçüde iki tabla ile, üstte sıkma işlemini gerçekleştiren bir bölümden ibarettir. Ciltleme işi biten kitap, kapağı takıldıktan hemen sonra (kurumadan) prese sokulur.Cilt bezi mukavvaya, yan kâğıtları kapağa yapışırken arada kalabilecek hava kabarcıklarının ve küçük de olsa bazı yabancı maddelerin ezilmesi ve giderilmesi için presleme önemli bir rol oynar.Cilt kapaklarının üzerine veya sırtına baskı yapmak için sıcak presler kullanılır. Bu baskılar genelde yaldız baskılardır.

Sıcak preslerde hazır kapaklar alt tabloya konulur. Alt tablada yazı veya süslerin kapak üzerine gelecek olduğu yerler ayarlanır. Üst tablaya ise klişe yapıştırılır. İki tabla arasından ve kapağın üstünden, basılacak olan yaldız tabakası geçer. Üst tabla aynı zamanda ısı ayarlı olduğundan, termostatlı olarak sıcaklığı hep istenilen ayarda tutar. Pres çalıştırıldığında, aralarında kapak, yaldız ve ısınmış olan klişe bulunan alt ve üst tabla kapanarak baskıyı gerçekleştirir.

• Cilt İşlerinde Kullanılan Aletler Makas : Günlük hayatta kullanılan herhangi bir makas olabilir. özellikle geniş ağızlı olan türleri tercih edilir. Mukavva bıçağı : Mukavvayı kesmek ve yarmak için kullanılır. Özel olarak bu iş için imal edilir. Sap kısmı kuvvetli, ağız kısmı ise istenilen ölçüye göre ayarlanabilen ve iki ağız keskin bir bıçaktır. Istaka : Çoğunluğu kemikten yapılmıştır. Formaları kırmak (katlamak) ve cilt bezi takarken köşelerini kıvırmak için kullanılır. El kumpası : Cilt kapaklarının üzerine sıcak yaldızla isim veya bazı belirgin işaretleri basmak için kullanılır. Tutkal fırçası : Tutkallamada kullanılan fırçalar, genişliklerine göre numaralı olurlar. Değişik ölçülerde fırça bulundurmak çalışma esnasında kolaylık sağlaması bakımından çok faydalıdır. Seçilecek fırçaların kıllarının dökülmemesi, yapılacak işte iyi bir netice almak için çok önemlidir. Isıtma ocakları : İsminden de anlaşılacağı gibi ısıtma işinde kullanılır. Mücellithanelerde tutkal ısıtmada yada varak yaldız baskısında kumpası ısıtmak için kullanılır. Mukavva makasları : Çeşitli cins ve kalınlıktaki mukavvaları tek tek ve istenilen ölçüde kesme özelliğine sahip makaslardır. Dikiş iğneleri : İplik dikişli ciltleme işlerinde kullanılan dikiş iğneleridir. Bunların büyük boylu ve ince olan çeşitleri tercih edilir. Dikiş tezgahı : El ile dikilecek kitap, defter gibi işlerin dikilmesi için kullanılan alete dikiş tezgahı denir. Alt kısmı yeterli büyüklükte bir tabla ile, üstte gergi ipi veya şeritlerin gerileceği bir çerçeveden ibarettir. Tahtadan yapılmıştır. Tutkal kazanı : İçice geçen iki bakır kaptan oluşur. Dıştaki kaba su, iç kaba da tutkal konarak ısıtılır.

Cilt İşlerinde Kullanılan Ana Malzemeler 1) Kartonlar : Krome , kromelüks, bristol ve dosyalık kartonlar cilt işlerinde en çok kullanılan karton çeşitleridir. 2) Mukavvalar Saman Mukavva : Kısa elyaflı olup gevrek bir yapıdadır. Çabuk kırılır. Âna maddesi buharlaştırılmış samandır. Kalitesiz cilt işlerinde kapak olarak kullanılır. Sırt Mukavvası : Yumuşaktır ve kitap sırtlarında kullanılır. Gri Mukavva : Uzun elyaflıdır. Ciltlemede kapak olarak kullanılır. Bunlar kullanılmış eski kâğıtlardan imal edilirler

Cilt mukavvalarında olması gereken özellikler : 1- Mukavva kuru olmalıdır. 2- Mukavvanın her iki yüzü de düzgün olmalıdır. 3- Mukavva bükülmeye karşı dirençli olmalıdır. 4- Mukavva yüzeyleri çok parlak ve tutkalı emici olmalıdır. 5- Mukavva tabakaları kenarları düzgün kesilmiş olmalıdır. 6- Mukavvaların su yönü belirli olmalıdır. 7- Mukavva katları birbirinden kolayca ayrılmamalıdır.

3) Tutkallar Kemik tutkalı : Hayvan kemiklerinin kaynatılması ile elde edilen bir tutkal türüdür. Tanecik halinde satıldığı için boncuk tutkal da denir. Bu tutkalın özelliği sıcak olarak kullanılması ve kuruduğunda tekrar sertleşmesidir. Bu nedenle sırt tutkallanmasında yada hareketli yerlerin tutkallanmasında kullanılmaz. Mukavva kaplama malzemelerinin yapıştırılmasında idealdir. Plastik tutkallar : PVC esaslı suyla karışabilen ve soğuk olarak kullanılan tutkallardır. Fırça ile sürülerek kullanılmaya elverişlidir. Kuruduğunda elastikiyetini kaybetmediği için sırt tutkallamasında, kağıdın kapak mukavvasına yapıştırılmasında kullanılır. Nişasta tutkalı : Buğday nişastasının suyla kaynatılarak pelte kıvamına getirilmesi ile oluşturulur. Fırça ile sürülerek kullanılmaya elverişlidir. Yan kağıdının kapak mukavvasına yapıştırılmasında kullanılır. hareketli noktalarda kullanılmaz. Sıcak tutkallar : Bu tutkallar sentetik esaslı olup otomatik cilt makinelerinde kullanılır. Suyla karıştırılmadan doğrudan karıştırılarak kullanılabilir. Seri üretim karton kapaklı işlerin sırtını tutkallamada, kapağın iç bloğa tutturulmasında ve kaplama malzemelerinin kapak mukavvalarına otomatik olarak yapıştırılmasında kullanılırlar. Fırça ile uygulanamaz çünkü süratli donar. Kuruduktan sonra elastikiyetini koruyan bir tutkaldır.

4) Cilt kaplama malzemeleri
Deriler : Çeşitli hayvan derileri olup, çeşitli kimyasal işlemler gördükten sonra ciltlemede kullanılırlar. Özellikle koyun derileri çok dayanıklı ve parlaktır. Çok hassastırlar ve renklendirilerek kullanılırlar. Renklendirilmelerinde anilin veya örtücü boyalar kullanılır.

Dokuma cilt bezleri : Özel olarak dokunmuş bezlerin bir yüzeylerinin lamine edilmesi yani plastik bir madde ile kaplanması ile elde edilen malzemelerdir. Çok dayanıklıdırlar fakat yüzey dokumasının engebeli olması sebebiyle varak yaldız baskısı için fazla elverişli değildirler. Sıcak pres baskılarını çok iyi gösterirler.

Plastik cilt kaplama malzemeleri : Kağıt ruloları üzerine sıcak plastik maddelerin sıvanmasıyla elde edilirler. Üretim sırasında plastik kaplama malzemesi henüz yumuşakken yapılan işlemlerle üst yüzey doku görüntüleri elde etmek mümkün olabilmektedir. Ayrıca plastik hamuru içine atılan boyalar ile çok çeşitli renkler elde etmek mümkündür. Seri cilt üretiminde işleme kolaylığı ve düşük maliyeti açısından en fazla tercih edilen kaplama malzemesidir.

Kağıt cilt kaplama malzemeleri :Kağıttan üretilen kaplama malzemeleri sürtünmeye ve sıvılara karşı dayanıksız olduğundan yüzeyleri mutlaka lak veya selefon ile kaplanmalıdır. Kağıt kaplama malzemelerinin en büyük avantajı istenilen herhangi resim veya şeklin kapakta bulunabilme olanağıdır

Kaplama malzemelerinde olması gereken özellikler şunlardır : - Kaplama malzemesi suya ve sürtünmeye karşı dirençli olmalıdır. - Kaplama malzemesi, kaplandıktan sonra mukavvayı deforme edici bir malzeme olmamalıdır. - Kaplama malzemesi, üzerine yapılacak olan yazı ve resim baskılarına uygun olmalıdır. Cilt İşlerinde Kullanılan Yardımcı MalzemelerYan kağıdı : Yan kağıdı, iç blokla cilt kapaklarını birbirlerine bağlayan kağıtlara denir. Bunlar tutkal emici kağıtlar olmamalıdırlar. Dikiş iplikleri : El ile dikilecek kitap ve defterlerde kullanılan iplikler, genellikle pamuk, keten elyaflıdır. Otomatik dikiş makine iplikleri ise çoğunlukla sentetik elyaflı ipliklerdir. İplik numaraları kalınlıklarına göre olur. En ufak numara en kalın iplik demektir. 18,20,25,30,40,50,60 gibi. En ince iplik 60 numaradır. Extrafor : Rulo halinde satılan sert bezlerdir. Elle cilt yapımında sırt dikişinde kullanılır. Şiraze : Kitap dikildikten sonra baş ve eteğe konan renkli kordon tipi bir dokumadır. Amacı, kitabın baş ve etek forma dikişlerinin görünmemesi, formaların deforme olup dağılmamasıdır. Kitaba sağlamlık kazandırırken, renkli yapısı ile hoş bir estetik meydana getirir.

İşaret kurdelesi : İç bloğun baş kısmına yapıştırılan renkli malzemedir. Hangi sayfada kalındığını belirlemek için kullanılır.
Gaze : Dikiş işleminden sonra sırta yapıştırılan seyrek dokulu tülbenttir. Cilt sırtına dayanıklılık kazandırmak için kullanılır.
Köşebent : Cilt kapağının köşelerini darbelere karşı korumak için kullanılan metal parçalardır.

•Ciltlemede İş Sırası Elle ciltlemede iş sırası : 1) Forma ve fasiküller varsa kapakları ayrılır ve sırttaki tel dikişler çıkarılır. Daha sonra sırtların ezilmesi için bir süre preste bekletilir. 2) Forma ve fasiküller sıraya konulur. Dikiş en son formadan başlayacağı için istifte son forma en üstte olmalıdır. 3) Sırt dikişinde gergi ipi kullanılacaksa forma sırtlarına testere ile kanal açılır ve açılan kanalların mesafesine göre ipler tezgaha gerilir. 4) Dikişte baş ve etek kısmındaki iğne giriş ve çıkışlarında üstteki forma alttaki formayla bağlanarak bir üst formaya çıkılır. 5) Dikiş işlemi bittikten sonra sonra ipler kesilerek ciltler ayrılır. 6) Yan kağıtları yapıştırılarak gergi iplerinin uç kısımları liflendirilerek tutkalla yan kağıtlarının üzerine yatırılarak yapıştırılır. 7) Dikilmiş ve yan kağıdı yapıştırılmış olan sırt, plastik tutkalla tutkallanır ve kurumaya bırakılır. Daha sonra sırta gaze yapıştırılır. 8) Baş kısma işaret kurdelesi, baş ve eteğe şirazeler yapıştırılır. Otomatik (makine) ciltlemede iş sırası : 1) Basılı tabakalar kırma makinesinde forma haline getirilir. 2) Varsa tek yaprak resim ve yan kâğıtları yapıştırılır. 3) Formalar harman yapılır ve kontrol edilir. 4) Prese konularak kabarıklıkları giderilir. 5) Tel veya iplik dikiş makinelerinde dikişi yapılır. 6) Sırtları tutkallanıp kenarları giyotinde kesilir. 7) İsteniyorsa kenarlar boyanır veya yaldızlanır. 8) Cildin sırtı kambura makinesinde yuvarlaklaştırır. 9) Sırt bezi geçirilir, sırtın üst ve altına şiraze takılır. 10) Hazırlanan kapaklar takılır. 11) İşaret ipi takılarak üstüne yan kâğıtları yapıştırılır. 12) Cilt kuruyuncaya kadar pres edilir.

İyi Bir Ciltte Olması Gereken Özellikler: 1 - Köşeler 90 derece olmalıdır. 2 - İç blok, kapak mukavvası ve yan kağıtları su yönüne paralel olmalıdır. 3 - Kenar tıraşları düzgün yapılmış olmalıdır. 4 - Kapaklarda dışa dönüklük olmamalıdır. 5 - Sırt dikişi sıkı yapılmış olmalı ve blok, iç blok sayfaları birbirleri üzerinde kayarak oynamamalıdır. 6 - Kaplama, şiraze, kurdele renkleri birbirine uyumlu olmalıdır. 8 -İç blok-kapak çıkıntısı mesafesi baş, etek ve ağız kısmında aynı olmalıdır.

Kesim Kesim materyalleri içerisinde en yaygın kesim alanı, kağıt, mukavva ve kartondur. Farklı materyallerin kesilmesi, makineye farklı yüklerin (baskı ve dirençler) getirilmesi anlamını taşır. Bundan dolayı kesim kararında şu noktalar göz önünde bulundurulmalıdır : - Malzemenin yapısı - Dayanıklılık - Yüzey -Saydamlık -Hacim -Kaplama -Yapışma -Su Yolu

Genel olarak malzemelerin sınıflandırılması : Yumuşak Kesim Malzemesi : Kopya kağıdı, kurutma kağıdı, mendil kağıdı, ipek kağıt gibi. Normal Kesim Malzemesi : Baskı kağıdı, karton kağıdı, yazı kağıdı, değerli kağıtlar (bono, tahvil v.s.) mantar, gri karton, dosya kartonları Sert Kesim Malzemeleri : Etiket kağıdı, yapışkanlı kağıt, kuşe kağıt, krome kağıt, sert karton, manila kartonu. Plastikler : Plastiklerin çeşitliliği ve yapısal nitelikleri bakımından kesimlerinde, kesim testleri uygulaması daima önerilir. Plastik kesimlerinde uyulması gereken birkaç ana kural : Termoplast malzemeler suya hassas malzemelerdir. Temiz ve hatasız bir kesim için ısının 20- 30 (1° arasında olması gerekir. Ön ısıtması yapılmış malzemeler kesim masasının soğukluğundan korunmak için ısıtılmış kesim malzemesi istifinin en altına karton koyularak izole edilebilir.

Kesim yüzeyinde meydana gelen ısınmalar yapışma ve kaynamalar meydana getirebilir.Lamanın (bıçağın) arka yüzeyinin taşlanması (bilenmesi) bıçağın kesim yüzeyinde ısınma meydana gelmesini azaltabilir. İstif yüksekliği kesilecek malzemenin kalınlığına göre ortalama 30 ile 60 mm arasında değişebilir. Bıçaklar bütün tek bıçak kesim malzemeleri kinematik açık sistem ile çalışır. Yani kesim bıçağı yay şeklinde eğilimli bir yol çizerek hareket eder. Bu makas şeklindeki kesimde, açık testere etkisi de eklenince bıçak keskinliği ve ömrü uzun süreli olur. Özellikle; Yumuşak kesim malzemelerinde ve üst yüzeyi düzelmeyen ve kayganlık özelliği olan sert kesim malzemelerinde bıçağın önünde birikmeler oluşur. Bu da bıçağın kama açısına etki ederek yüksek derecede kesim basınçlamasına sebep olur. Burada, operatörün kesim materyalini sol pozaya iyice yaslaması gerekir. Kağıdın veya kesim materyalinin sağ pozaya pozalanmasında kağıt birikimi oluşacağından, kesim materyalinin bir sonraki çalışma alanına aktarılması da engellenmiş olur.

• Bıçaklar Bıçaklar imalat metoduna ve özelliklerine göre 2'ye ayrılır : 1) Tam Çelik Bıçaklar : Yüksek alaşımlı kül çelikten üretilirler. Özel kesim işlemlerinde kullanılmalıdırlar. Çünkü üretim maliyetleri yüksek, bilenmeleri zordur. 2) Alaşımlı Çelik Bıçaklar : Alaşımlı çelik bıçak, çelikleştirilmiş bıçak olarak da isimlendirilir. Taşıyıcı bıçak gövdesi çelik malzemeden yapılmış olup kesici ağız kısmına yüksek alaşımlı çelik yerleştirilmiştir. Kullanımı en yaygın bıçak çeşididir.

Alaşımlı çelik bıçaklar kesim ağzının yapılış ve alaşım türlerine göre şöyle sınıflandırılır : Standart veya normal bıçaklar : Bıçağın kesim ağzı düşük alaşımlı alet çeliğinden yapılmıştır. Kesim ucu açısı değişmediği sürece bütün materyallerin kesiminde kullanılır. Özellikle yumuşak malzemelerin (kurutma kağıdı, kopya kağıdı ve ipek kağıt) kesimi için çok uygundur. Orta sertlikte malzemelerin (yazı kağıtları, yüksek saten kağıtlar, zamklı kağıtlar, sanatsal kağıtlar) kesiminde bıçağın ömrü daha az olur. Alaşım derecelerinin yüksekliğine göre standart bıçakların ömrü limitli (sınırlı) olur.

Yüksek Performans Bıçaklar (HSS) : Söz konusu bıçağın kesim ağzı yüksek performans gösteren alaşımdan yapılmıştır (HSS). Bu yüzden kesim performansının en yüksek düzeyde gerçekleşmesinde üstün yeteneğe sahiptirler. Özellikle orta ve sert kesim materyallerinin (plastik maddeler, metal folyeler v.b.) kesim işlemlerinde özellikle tavsiye edilir. Yüksek dirençli kesim materyalleri için kullanılan bu bıçak türü "all round" olup uzun ömürlüdür.

Sert Metal Bıçaklar (HM) : Bıçağın kesim ağzı fırınlanmış sert metalden yapılmış ve toz metalürji imalatıdır. Sert metal bıçağın kağıt endüstrisinde daha uzun ömürlü kullanımı ve buna bağlı ekonomik getirisinin yüksekliği piyasadaki sempatisini gözle görülür şekilde yükseltmiştir. Sert metal bıçakların yapım masraflarına rağmen uzun ömürlü oluşları piyasadaki işlev gücü ve ömrü dolayısıyla kendisini ispatlamış ve garanti altına almıştır. Sert metal bıçaklar standart bıçaklara karşın 10 ile 25 defa daha ömürlüdür. Bu üstün performanslarına rağmen kırılgan malzemelerin kesiminde bıçağın ayar ve taşlanmasında büyük özen gösterilmesi gerekir. Bıçak kesim ağzı açıları : Küçük açılı bıçak ağızlarının, büyük açılı bıçak ağızlarına göre daha az kesme gücüne ihtiyaçları vardır, ince bıçak ağızları, sert ve esneyebilen kesim malzemelerinde sağlam kalamaz, ince ağızlar eğilir veya kısılırlar. Daha açık bir ifade ile kesim, kesilecek malzemenin ağız açısı, geometrisi kesime etki eder. Örneğin; yumuşak ve yüksek istifli kesimde ince ağızlı bıçak istif kesmekte zorlanmaz, buna karşın sıkı ve sert istiflerde bıçak zorlanır. Genel olarak denilebilir ki yumuşak kesim malzemeleri için küçük, sert kesim malzemeleri için ise büyük bıçak ağız açısına ihtiyaç vardır. Farklı kağıt ve karton çeşitleri kesme zorunluluğu varsa bu durumda bıçak kesim ağzının büyük açık olanını tercih etmek avantajlıdır. Kesim açısı ne kadar körelirse, kesim işleminde harcanan güç o kadar büyük olur.Bu nedenle ağız faz kenarını 2-5 mm'ye ve 2-5 C°' ye kadar taşlamak (bilemek) gerekmektedir. Sert metal bıçaklarda kesim ağızları genel olarak 0.5-1 mm genişliğinde taşlanır. Böylece hassas olan bıçak ağzı desteklenmiş olur ve bütün istif yüksekliğince bıçağın sapma olasılığı ortadan kalkmış olur. Bıçağın Bilenmesi : Kesim çalışmasında, bıçağın en ekonomik kullanımı, kesim kalitesini oluşturan en önemli öğedir. Bıçağın körleşmesi halinde, kesim makinesi daha çok zorlanır. Kesim yüzeyi temiz ve düzgün olmaz, bıçağın daha fazla bilenmesi gerektiğinden taşlama masrafı yükselir, iyice taşlanmış (bilenmiş) keskin bıçak tam ölçüde hassas kesimi gerçekleştirir, uzun ömürlü olur ve makineyi zorlamalardan koruyarak ömrünü uzatır.

Körlenmiş Bıçakların Belirgin özellikleri : - İstife yapışır ve en alttaki kağıdı kıvırır, kesmez. (Kenarlar yapışır, mantar kesimi) - Tırtıklı kesim yüzeyi, preslenmiş istif ve en üstteki tabakasının bıçağın eni yönünde katlanmasına neden olur. - İstifteki en son tabaka kesimde " küt" sesiyle sıkışır. - Kesim hassasiyeti, ölçü hassasiyeti kaçıktır. Bıçağın ömrü sadece bıçağın kalitesine bağlı değildir. Aynı zaman da kurallara uygun taşlanmasına (Bilenmesine) ve kesilecek materyalin cinsine de bağlıdır. Temel olarak bıçak taşlanmadan önce temizlenmeli ve eğik, bükük olup olmadığı kontrol edilmelidir. 1- Taşlama (Bileme) Makinesi : Taşlama makinesi teknik olarak hatasız ve arızasız olmalıdır. Makine sabit ve boşluksuz olmalıdır, böylelikle vibrasyon (titreşim) dolayısıyla oluşabilecek taşlama basıncı ortadan kaldırılmalıdır. Taşlama yolu eşit, gidiş gelişli ve geri tepmesiz olmalıdır. Bıçak (Lama) gerdirme tertibatında, bıçak ağzı yukarı gelecek şekilde, taşlama yüzeyine paralel sabitlenmelidir.

2- Taşlama (Bileme) Taşı : Bileme taşı ve bilezikleri merkezi dönmeli ve mutlaka balanslı dönmelidir. Böylece sarsıntılar önlenmiş olur. Standart ve yüksek performanslı bıçaklarda, bileme taşının dönme yönü, bileme işlemi bıçaktan dışarıya bileyecek şekilde seçilmelidir. Aksi halde sıçrayan metal parçalan çentiklerin oluşması tehlikesine yol açar. Sert metal bıçaklarda,bıçağın ağzına doğru bileme yapılmalıdır. Bileme taşı, bileme işlemi esnasında soğuk su aracılığıyla serbest dönmeli ve tozdan arınmalıdır. Bıçaklar için sadece aşağıda işaretleri belirtilen taşlar kullanılmalıdır.

- Normal Zımpara NK - Yarı - İnce Zımpara HK - İnce Zımpara EK Bileme taşının doğru seçimi, iyi bir bileme işleminin temel kuruluşudur. Bileme taşının tanecikleri sıkı oturmamalıdır. Taşın kırılma tehlikesi vardır. Körelmiş taşlama (Biley) maddeleri cilalayıcı etkileri yüzünden çok ısı meydana getirirler. Bu yerel ısınmada biley taşını meydana getiren taneciklerin çok büyük önemi vardır. Biley taşım meydana getiren taneciklerin arası yakınsa, taştaki delikler çelik veya demir parçacıkları ile dolar.Burada da yüksek sıcaklıkların meydana gelme tehlikesi ortaya çıkar. Bıçağın alaşımı ne kadar yüksek ise, ısınmalara karşı o kadar hassastır.

Soğutma Maddesi : Soğutmanın asıl amacı bıçağın taşlanan ağzını yüksek ısınmalara karşı korumak ve taşlanan yüzey ile biley taşının arasındaki pislikleri temizlemektir. Soğutma suyu sütümsü koyu karışım veya su ile karıştırılmış bor suyu karışımı ile elde edilir. Bu karışım aynı zamanda taşlama makinesini ve taşlanan malzemeyi paslanmaktan korur. Soğutma suyu kapalı bir devre sistemi ile taşlama yüzeyi ve biley taşının arasına kuvvetlice püskürtülmelidir. Soğutma suyu deposu yeterli büyüklükte ve soğutma suyu depoya gitmeden önce filtre edilmelidir. Burada temizlik son derece önemlidir. Mesafenin Ayarlanması : Bileme taşının, bilenecek olan malzemeye olan mesafesi, standart ve yüksek performans bıçaklarında, bileme mesafesini içine alan 0.01 mm ile 0.03 mm arasında ayarlanmalıdır. Taşın Yüzeye İndirilmesi : Taşlanacak taşın taşlanma yüzeyine dikkatlice indirilmesine son derece dikkat edilmelidir. Taşın geri dönüşü taşlama sahasının dışında olmalıdır. Taş malzemesinin üzerinde iken durdurulmamalıdır. Taşlama (Bileme) işlemi aralıksız devam etmelidir ve makinenin sürati 18 ve 26 m/dakika arasında olmalıdır. Bileme : Bileme esnasında hileme taşında, yüzeye indirildikten sonra daha fazla paso verilmez. Sadece yüzey parlatılır. Eğer yüzeyde çizikler meydana geliyorsa, taşın yüzey ayarı bozuktur veya yanlış taş kullanılıyor demektir. Körelmiş bıçağın ağzındaki aşınma ve yuvarlaklaşmalar ancak büyüteç altında görülebilir. Bileme işlemi bittikten sonra ve bıçak ağzı gaz taşı ile temizlendiğinde, bıçak ağzın da hafif bir açı ve metalik bir parlama gözlemlenir.

Taşıyıcılı Lama Malzemesinin Arkasının Taşlanması : Taşıyıcının taşlanması işleminde sert metal olan bıçak ağzı taşlanmaz. Bıçak ağzı ile taşlanan yüzey arasındaki mesafe 0.5 ile 1.0 mm olmalıdır. Sert metal ağzın 4 defa taşlanması yeterledir Sert Metal (karton) ve Ağzının Taşlanması : İkinci taşlama işlemi karbon ucun (ağzın) yeni kesici ağzın ön ve arka yüzüne yapılır. Bileyicine için tanecikleri 91'den 126'ya kadar büyüklükte olan sentetik reçine (Ba) ve konsantrasyonu C75 veya C100 olan elmas taşı kullanılır. Biley taşının dönme yönü, bıçak ağzına ters yönde olmalıdır. Ayrıca taşın gidiş geliş hızı 14m/dakika (parlatma için l m /dakika) olmalıdır. Biley taşının yüzeye indirilme ayarı 0.01 mm'dir. Taşın yüzeye indirilme işlemi taşlama yüzeyinin dışında yapılmalıdır.

Ön Kesim Yüzey Açısın Taşlanması : Eğer gerekli ise ön kesim yüzey açısının taşlanma genişliği 0.5 mm. -1 mm maksimum olmalıdır. Bileme için tanecikleri 15 büyüklüğünde Sentetik reçine (Ba) , C 50 konsantrasyonlu Elmas taşı kullanılmalıdır. Gidiş - geliş hızı 0.6 - 0.8 m /dakika olmalıdır. Sert metal uçların taşlamaya ihtiyaçları olup olmadığı, kesimde kullanılacak materyale bağlıdır. Taşlama işlemi bıçağın arkasında (sırtına), tane büyüklüğü 7 ve konsantrasyonu C50 olan Elmas taşı ile yapılır.

Bıçağın Temizlenmesi ve Bakımı : Bıçağın ağzını korumak ve iş kazalarına meydan vermemek için bıçaklar hassasiyetle tahta kasa ambalajlarda saklanmalı ve nakledilmelidir. Bıçak elle alındığında örneğin bıçak değişimlerinde daima koruyucu cetvel kullanılmalıdır. Bıçak, altına bir koruyucu destek (karton, şerit, kesim çıtası) olmadan yere konulmamalıdır. Bıçağı makineye takmadan önce, taşlama sırasında kırılma ve sıkışmalara maruz kalıp kalmadığını kontrol ediniz. Böyle hasarlı bıçaklar bıçak aynasına tam oturmayacağı için kesim hassas yapılamaz. Problemli kesimler meydana gelir. Hasarlı yerler onarıldıktan ve bıçağı aynaya bağlayan cıvatalar hafif yağlandıktan sonra kullanılmalıdır. Hasara uğramış veya pislikle dolmuş cıvata delikleri temizlenmeli veya yeniden kılavuzlarla set açılmalıdır. Yeni veya taşlanmış bıçağı devreye sokmadan önce kesim çıtasının yüzeyi kontrol edilmeli, çevrilmeli veya yenilenmelidir. Yeni bıçak ayarlanması yapılırken, bıçak çıtaya biraz girecek şekilde ve son tabaka tam boy kesilecek şekilde ayarlanır. Daha sonra bıçak biraz daha yukarı ayarlanarak hassas ayarına getirilir.

Çapak Alma İşlemi : Bıçağın sırtında meydana gelen çapak, mutlaka temizlenmelidir. Çapak alma işlemi, el yaralanmalarını önlemek için çok dikkat edilmesi gereken bir işlemdir. Bu işin ustaları tarafından yapılması önerilir. Bıçak ağzına uygulanan taş çift katmanlı ve sağ köşeli kesitli olmalıdır. Böylece ağız eğilmelerinin önüne geçilir. Bir sonra ki işlemde gaz taşı hafif bastırılarak bıçak ağzı üzerinde iki sefer gidip gelinir. Çapağın sertliğine göre önce gaz taşının sert veya yumuşak yüzeyi ile çapak alınır. Gaz taşı bıçak ağzına 1° veya 2°lik açıyla yerleştirilir.

Taşın kendi ağzı ile daireler çizerek bıçağın ağzı boyunca sürtülür. Aynı hareketler bıçağın sırt tarafına da uygulanır. Burada gaz taşının bıçak sırtında elden kaymasına ve devrilmemesine dikkat edilmelidir. Böyle durumlarda bıçak ağzı kırılabilir. Bu şekildeki bıçak ağzı kesim istifi içinde dolmalara sebebiyet verir. Çapak alma işleminin son aşamasında yağlı gaz taşı (Biley Taşı) kullanmanızdır. Çapak alma işleminden önce bıçak temizlenmelidir. Burada bıçak sağlam ve dik oturtulmalıdır. Temizleme işlemi bütün ağız boyunca hassas ve temiz yapılabilsin. Çapak alma işlemi sırasında çizik ve çatlakların oluşmamasına dikkat edilmelidir. Gaz Taşlarının yüzeyleri eskidikten sonra, tekrar taşlanarak kullanılabilir hale getirilebilir. Gaz taşları gaz yağı ve yağ karışımı içinde daima temiz olarak saklanabilir. Çok temiz taşlanmış ve gaz yağı ile çapağı alınmış bir bıçak, daktilo kağıdını keser.

Kesim Çıtası : Doğal olarak bıçağın kendisi, kesim çıtasına zıt bir alettir. Önceki dört köşe tahta çıtalar, yerini uzun zamandır plastik çıtalara bırakmıştır. İyi bir çıtanın iki önemli özelliği vardır. Birincisi hatasız bir kesime katkıda bulunmalı, ikincisi ise bıçağın performansına destek olup bıçak ağzını hasar ve zarardan korumalıdır. Diğer taraftan çıta sert fakat aynı zamanda elastik olmalı ve masadaki yuvasına tam oturmalıdır. Genel olarak piyasada satılan çıtaların kaliteleri yeterlidir. Sert metal (karbon) bıçakları için iyi kalite plastik çıtaların kullanılması tavsiye edilir. Piyasada yerleşmiş bir değim vardır. "Kesilecek materyal sert ise bıçak çıtasının aşınması o kadar çabuk olur". Tek bıçaklı makinelerde düz, tercihli plastik çıtasını kullanılır. Bu çıta yuvasına kolayca yerleştirilir ve çıkartılır. Hiçbir problem yaratmaz. Çıtalar ölçüleri itibariyle mutlaka özenle kesilip paralel taşınmalıdır. Yukarıda belirtilen kurallara uyumlu olmayan çıtalar nedeniyle kesim istifinde en son tabaka eşit kesilmez. Çıtalar nedeniyle kesim istifinde en son tabaka eşit kesilmez. Seviye düşüklüğü olan ve bıçak ağız ölçüsünün altında olan çıtalar bıçağın zamanından önce aşınmasına yol açar. Çıtaların masa seviyesinin altında ve üstünde olması, istifin alınmasında son tabakanın asılı veya yapışık kalmasına neden olur. Çıtanın çevrilmesi veya değiştirilmesi sırasında çıta yuvasının temizlenmesi önemlidir. Her bıçak değişiminde veya taşlanmış bıçak takılışında çıtanın çevrilmesi veya değiştirilmesi, bıçak ağzının kullanılmamış çıta yüzeyine temasını sağlama açısından önemlidir. Burada bir husus da kesim sonunda istifteki son tabaka yırtılıyorsa, bıçak ayarını düşürmek yerine çıtayı çevirmek veya değiştirmek ilk akla gelen çözüm olmalıdır. Bıçağın çıtaya gereğinden fazla girmesi bıçak ağzının çabuk körlenmesine, istifteki son tabakanın çıtaya yapışıp kalmasına sebebiyet verir. Çıtalar geniş yüzlerinin üstünde yatırılarak saklanmalıdır. Böylelikle elastikiyetleri ve dalgalı formları kaybolmamış olur.

Presleme (Tonaj) : Kesim hassasiyeti sadece bıçak ağzının geometrisine bağlı değildir. Aynı zamanda "presleme bıçak ağzının istif içindeki yolunu kontrol eder". Presleme ayarı, kesim materyaline göre, tercih edilip ayarlanır. Ancak mutlaka uyulması gereken şu kurallara dikkat etmek gerekir. Yumuşak Kesim Materyali: Yüksek pres basıncı Sert kesim materyali: Alçak pres basıncı Çok kesim materyali: Çok pres basıncı Az kesim materyali: Az pres basıncı Aynı zamanda kesilecek materyalin üst yüzeyinin yapışımda dikkate almak gereklidir.Kaygan Yüzey: Yüksek pres basıncı Pütürlü Yüzey: Alçak pres basıncı Çok az pres basıncı yanlış kesime sebep olur. Çünkü, bıçak istif içerisinde kesim yönünde hareket ederken kaçıklık yapar. Dik inmesi gerekirken ayarı kaçar. Aynı şekilde çok fazla pres basıncı da bıçak ağzının istif içindeki yolundan kaçıklık yapmasına neden olur. Temiz bir kesim yüzeyi için, kesime başlamadan önce, presleme yapılması gerekir. Böylece istif, kesim yapan bıçağa zıt yönde direnç gösterecek duruma gelir. Pres basıncı kesim çizgisine en yakın yerden etki etmelidir. Bu kural ile presin ön kenarı ile bıçak sırtının arasındaki mesafe en aza indirilmiş olur. Presin baskı uygulayan yüzeyi, kesim tezgahının yüzeyine tam paralel veya çok küçük bir açıda basmalıdır. Hava geçiren hafif pelür kağıtların kesimlerinde istifin havasının tam olarak alınabilmesi için makinede bulunan "Presleme zamanını uzatma" fonksiyonundan yararlanmak gerekir. Pres basıncının çeşitli materyallere uyumunu sağlayan geniş ayarlama olanakları vardır. Bazı kesim makineleri bu anlamda kademesiz ayarlanabilen, çift pistonlu hidrolik sistem ile donatılmıştır. Bu sistem sert ve yumuşak kesim materyallerinde uygulamayı kolaylaştıran ve CE kurallarında tanımlanan güvenli basınç şartlarına da uygundur. Pres Sacı : Eğer Yumuşak veya üst yüzeyi hassas bir kesim materyali ile çalışıyorsanız örneğin pelür kağıdı vb. yüksek pres basıncı ile pres aynası kesim materyalini deforme eder veya materyal üzerinde izler bırakır. Presin altına pimlerinden geçirilerek takılan saç ile bu iz bırakma ve istifi deforme etme olayı ortadan kalkmış olur. Bu saç; pres kuvvetinin yüzeye eşit olarak dağılmasını sağlar. Böylece kesim materyali üzerindeki basınç kuvveti azalır. Esas önemli olan, sacın pres basıncı, kesim çizgisine etki etmiş olur. Dikkat edilecek diğer bir noktada pres sacı kullanılarak yapılan çalışmalarda son tıraş daha büyük olur. Sac takıldıktan sonra makine kumandası kendini otomatikman büyük tıraş payına ayarlar.

Çok Yönlü Pres Sacı : Kesim çizgisi boyunca ölçü farklılıkları gösteren kesim materyalleri genelde sert materyallerdir. (Örneğin; plastik folyeler v.b.) Yüksek presleme altında sıkışmazlar direnç gösterirler. Çok yönlü pres sac özel aksesuar olarak farklı yükseklikteki veya dalgalı olan kesim materyallerinde dengeyi sağlar. Bütün kesim çizgisi boyunca pres basıncını eşit şekilde dağıtır.Kesim çizgisi boyunca farklı pres basıncı dağılımı kesimde farklılıklar meydana getirir.

Ayarlamalar : Eğer çok yönlü Pres sacı yoksa, pres sacı yerine presin altına lastik, altına mukavva yapıştırılmış keçe veya köpüklü kauçuk yerleştirilerek yükseklik farklılıkları dengelenebilir. Özellikle kesim materyalinin üzerinde hassas gofre veya yaldız baskılar varsa özel aksesuarlar vazgeçilmezdir.

Örneğin: lastik ile gofreli yerlerin çalışmaları. Eğer katlanmış materyallerle çalışıyorsanız örneğin: Mecmua, broşür vb. mukavva ve ince tahta size yardımcı olabilir. Gönyenin itme yönünde boyalı ve dalgalı bir istif kesmek zorunda kalınırsa ve kesim ekstra iş olarak geliyorsa kama şeklindeki pres sacı kullanılır. Bütün bu özel aksesuarlarda ve çalışmalarda pres basıncının kesim çizgisine tam ve eşit olarak etki etmiş olmasına dikkat edilmelidir. Bütün bu açıklamalar, modern bir kesim giyotinlerinin uzun yıllar süren çalışmalarında elde edilen tecrübe ve pratiklerine dayalı bilgi birikimleridir. Buna rağmen kesim makinesi tam ve hassas olarak ayarlansa da kesim farklılıklarına rastlayabilirsiniz. Bu farklılıkların temelinde, çalışan kesim materyalinin özellikleri, bıçak ağzının geometrisi, pres basıncının doğru tercihi ve basıncın kesim materyali üzerine düzgün ve eşit dağılımı ve aynı zamanda makinelerin yapısının büyük rolü vardır. Bu kesim farklılıklarını ortadan kaldırmada ve sebeplerinin tanınmasında kesim ustasına çok önemli görevler düşmektedir. Kesim istifinin en üst tabakası ile en alt tabakasını karşılaştırmak, kesim ayar kaçıklıklarını tespit etmede her zaman için yeterli değildir. Bu metot operatörleri kararlarında yanılgıya düşürebilir. Örneğin dalgalı ve göbek vermiş kağıtlarda istifin üstünde kalmış kağıtlar dalgalı kalır. Buna karşılık istifin alt katmanlarındaki kağıt basınç ve ağırlık nedeniyle daha düz preslenebilir. Kesim materyali ve istif arasındaki kağıt çapakları kesim hatası olmadığı halde tabakalar arasında ölçü farklılıkları yapabilir. Büyük ve yüksek göbek vermiş istiflerde presleme sonucu istif pozadan kaçabilir.

Pres kalktıktan sonra istif tam geriye gitmeyebilir. Bu olay kesim materyalinin özelliğine ve istiflenmesine bağlıdır. Önceleri dikkate alınmayan bu hata daha sonra kendisini rahatsız edecek şekilde gösterir, istifi her kesimden sonra el veya tahta takoz ile vurarak düzeltmek gerekir. • Kesim Hataları ve Çözümleri Dışa Eğimli Kesim Kesim esnasında bıçak dışa doğru bastırılır.(kayar) Yani istifteki tabakalar istifin altına doğru uzun kesilir.

Bu dikey sapmanın nedenleri şunlar olabilir : 1) Kesim yüzeyinin iç bükey olması yada zıt ağız oluşması : Kesim yüzeyi (Bıçak Sırtı) şişik kamburdur. (Dış Bükey) Veya bıçak ağzında ters bir faze ağız daha vardır. Bu zıt ağız; bileme hatasından veya normal şekilde körlenmeden meydana gelmiştir. Arızanın Çözümü : Bıçağın arka yüzeyini düz veya 0.1 mm iç bükey alarak zıt ağız ortadan kalkana kadar bileyin. Bazı bıçak tiplerinde, bıçak arkalan (sırtları) 0.1 mm kesik taşlanmıştır. 2) Bıçak Ağzının İnce Açılı Taşlanması : Özellikle sert kesim materyalleri, örneğin: kuşe kağıt, zamklı kağıtlar, mukavva ve plastik folyeler içindir. Arızanın Çözümü : Bıçak yeniden taşlanmalıdır. Bıçak materyallerinden fazla kayıp vermemek için sadece körlenmiş ağız açısı taşlanır. 3) Bıçak, bıçak aynasına eğik sıkılmıştır : Bu hatada bıçağın üst kenarı alın kısmından yer yer eğilmiş olabilir. Ayrıca bıçak, bıçak ile bıçak aynası arasına yabancı bir madde çapak, v.b. bir madde sıkışmış olabilir. Bu durumda bıçağın aynaya oturtulması hatalıdır. Arızanın Çözümü : Eğik ve şişik olan bıçak yüzeyi eğe ile düzeltilir ve bıçak aynasındaki sıkma yerleri ve yüzeyi temizlenir. 4) Bıçak Ağzının Körlenmesi : Bu durumda tabakalar bıçak ağzı tarafından aşağıya doğru eğilir ve sıkıştırılır. Aynı zamanda dışa doğru zorlanır. Arızanın Çözümü : Bıçak iyice bilenir. (Taşlanır) 5) Presleme Basıncının Çok Yüksek Olması : Çok preslenmiş kuşe kağıt gibi sert kağıtları keserken, bıçak ayardan kaçabilir.

Arızanın Çözümü : Pres basıncı azaltılır. İçe eğimli kesimYüksek istifli, büyük ebat, yumuşak, yüzeyi pütürlü, mukavva türü kağıtların kesiminde bıçak istifin içine doğru çekilir. Yani istifin iç tarafına doğru keser. Bunun birkaç sebebi vardır : 1) Bıçağın, bıçak aynasına hatalı montajı : Buna bıçak veya bıçak aynasında olabilecek eğiklikler sebep olabilir. Bu yüzden bıçak, bıçak aynasına dik açısından kaçık monte edilmiş olur. Arızanın Çözümü : Eğiklikler ortadan kaldırılıp, bıçağın oturacağı ayna temizlenir. 2) Çok ince ve çok açılı taşlanmış bıçaklarla yapılan kesimler : Çok ince taşlanmış bıçak ağızlan, kalın mukavva ve kağıt kesimlerinde, bıçak ağanın iki taraflı kama açılı olmasından dolayı, bıçak ağzı istifin arkasına doğru kıyma yapar. Kesim materyali için tercih edilmiş olan açısı da aynı eğilimi gösterir. Arızanın Çözümü : Bıçak ağzı açısı uygun olmalıdır, gerekiyorsa pres basıncı yükseltilmelidir. Netice alınmıyorsa bıçak ağzı gaz taşı ile temizlenerek yeni bir zıt faz yapılır. Bütün bu çözümlerden netice alınmıyorsa, kesim materyalini dengelemek gerekir. Mantar Kesimleri Eğer istifteki en üst tabaka diğer tabakalardan uzun ise kesim kenarındaki pres basıncı azdır. Böyle bir durumda üstteki tabakalar pres basıncıyla aşağıya doğru itilir ve daha da uzar. Bu olayda olduğu gibi ince pelür gibi hava geçiren kağıtlarda da preslemeden dolayı birbirlerine geçmeler görülür veya kör bıçak ağızlı kesimlerde ortaya çıkar. Arızanın Çözümü : Pres basıncının yükseltilmesi veya bıçak ağzının bilenmesine rağmen bu arıza çözümlenemiyorsa, kullanma talimatındaki "Pres zamanının uzatılması" bölümünde açıklanan yöntem uygulanır. Ayrıca Pres sacının kama kesitli olanları ile yapılacak bir uygulama da bu tip kesim hatalarına yardımcı olabilir. Çok gerekli hallerde bıçak arkası ile pres aynası arasında ki mesafe ayarlanması da uygulanabilir.

1) İçe Boşluklu Kesim Yüzeyi : İçe boşluklu kesim yüzeyi ince kesim ağzı ile sıkı karton veya mukavva kesildiğinde meydana gelir. Bıçak ağzı istif içinde ve daha sonra, kesilen materyale zıt yönde öne doğru zorlanır. İstifin ortasındaki tabakalar diğerlerine göre daha kısa olurlar. Arızanın Çözümü : Bıçağın ağız açısını daha büyük tercih edin ve gerekirse presleme kuvvetini yükseltin. 2) Çarpık ve Bükük Kesim Yüzeyi : Bu durum kesim materyali istifinin içindeki tabakaların farklı kalınlıklarda olmasından kaynaklanır. Kesim akışı bir kenarın dışa, diğer kenarın içe dönük kesim olduğunu gösterir. Bunun sebebi istif yüksekliğinin eşit olmamasından veya pres kesim kenarına eşit dağılmamasından kaynaklanır. İstifin pres tarafından kuvvetlice preslendiği bölüm öne doğru, zayıf preslenen istif bölümü arkaya (içe) doğru kesilir. Arızanın Çözümü : Prese istifteki yükseklik farklıklarım dengeleyen, ortadan kaldıran çok yönlü pres sacı takınız. 3) Dış Bükey veya İç Bükey Kesim : Bu tip kesimin nedeni istifin eşit kalınlıkta olmamasından kaynaklanır. İstifin düzgün olmayan yüzeyinden dolayı pres basıncı yüzeye eşit dağılmamış bir etki yapar. Pres basıncının az olduğu yerlerde kesim materyali kısa kesilir. Ortası yüksek istiflerin kesiminde iki ucu kısa olan istifin dış bükey kesilmesine neden olur. Arızanın Çözümü : - Kesim çizgisi boyunca eşit pres basıncı elde etmek için çok yönlü pres sacı kullanınız. Bazen hafif dalgalı ince kağıtlarda el ile yapılan düzeltmeler, kağıdın havasını almak gibi uygulamalar aldatıcı olabilir. Çünkü istif kesim kenarları presli zamanda düz, pres kalkınca tekrar eğimli hale gelir. - Dış bükey kesimlerde istifin pres basıncı arttırılarak suni bir iç bükey şekil aldırılır. İstifin pres basıncı kaldırılarak kesim kenarı düzelir. Böylece kesim yapılır. - İç bükey kesimi azaltmak için mümkün olduğunca pres basıncını en az kuvvete indirmek gerekir. Kesimi daha da iyileştirmek için istifi ortadan ayırmak lazımdır. Yani ara tıraş kesimleri materyalin ortasından başlayarak yapılmalıdır. Bitirme kesimi tekrar dış kenarlardan yapılır. Dalgalı Kesim Dalgalı kesim, sert kağıtlarda ve kartonlarda ince bıçak ağzı ile yapıldığında ortaya çıkar. Kesim esnasında bıçak ağzı öne ve arkaya doğru yaylanmalar yapar. Bundan dolayı kesim yüzeyinde gözle görülür şekilde dalgalanmalar bırakır. Dalgalı kesim yüzeyi eşit preslenmemiş istiften dolayı da oluşabilir ve özellikle baskılı tabakalarda açıkça görülür. Arızanın Çözümü : Büyük açılı bıçak ağızları ile çalışın. Pres basıncını mümkün olduğu kadar azaltın. Çok yönlü ve amaçlı pres sacı kullanabilirsiniz. 1) Açısı 90° 'den Kaçık kesimler : Ölçüsüz bir ebadın kenarlarını tam 90° yapmak için pratikte hep gözlemlediğiniz hatalar tekrar tekrar yapılmaktadır. İstif tam ölçüsüz ve kenarları 90° lik bir açı ile kesilmemiş olabilir. Bu nedenle ilk önemli olan birinci kesimden sonra istif çevrilerek kesilen yüzey pozaya yaslanmalıdır. Daha sonra ikinci kesimde istifin 90° lik açısı garanti altına alınır ve diğer kesim işlemleri tam 90° lik bir açı ile yapılmaya devam edilir.

Birinci kesimden sonra istifi 90° yan pozaya dayamazsanız, kesilmemiş kenarını gönyeye pozalarsanız işlenmemiş istifin açı kaçıklıkları gönye tarafından üstlenilir. İkinci kesim için istif 180° çevrilir ve üçüncü kesim için ilk iki kesim yüzeyi yan pozaya yüklenir.Gönye, bıçağa paralel değildir veya yataklarda boşluk vardır. Arızanın Çözümü : Sonuçta yuvarlak bir boy ölçüsü ile gönye, kolayca bıçağa paralel ayarlanabilir. Eğer elinizde boy ölçüsü mastın yoksa bir tabakanın kesilmesiyle ve çevrilerek tekrar kesilmesiyle paralellik ayarı yapılabilir. Gönye bıçağa doğru en son limit pozisyonuna getirilir, daha sonra bıçaktan geriye doğru itilir. Diğer gönyede pozisyon değişiklikleri teshil ediliyorsa gönyede boşluk vardır. 2) Kesim masası, makinedeki bıçakla açılı (aynı diklikte) değilse : Ayar kaçıklıkları meydana gelir. Bu durum genellikle kesim masasının makineye bağlanmasında kullanılan cıvata sistemlerindeki montaj ayarı hatasından, ya da makinenin çalışmasından meydana gelen vibrasyon neticesinde oluşan kaçıklıklardan meydana gelir. Arızanın Çözümü : Kesim masasının açı kaidelerine uygun şekilde ayarlanması yan pozaya ve bıçağa yerleştirilecek birer gönye ile kontrol edilebilir. Gönyeler önce sola daha sonra sağ tarafa yerleştirildikten sonra tespit edilebilir. Masanın ayarlama işlemi bittikten sonra gönyenin bıçağa olan paralellik ayarı yukarıda yazıldığı gibi mutlaka kontrol edilip ayarlanmalıdır. Makinenin sarsıntısız (vibrasyon) çalışabilmesi için üzerine yerleştiği zeminin sağlam olması şarttır.

Kademeli Kesim Kesim yüzeyleri istifte kademeli ise ve kesim esnasında sık sık tekrarlanıyorsa Örneğin pütürlü ve yapışkan yüzeylerde (kalın mukavva, plastik tabakalar, yer döşeme malzemeleri Arızanın Çözümü : Pres basıncını düşürün. Bıçak ağzı, büyük açılı bıçaklan kullanın. Kesilecek materyal uzun süre depoda kalmışsa iyice havalandırın, küçük istifler halinde kesin. Kesim hassasiyetine göre ikinci bir ayarlı kesim gerekebilir. Tırtıklı, çentikli kesim yüzeyinin sebebi çentikli bıçak ağzıdır. Çentikleri kesim materyali yapar ve yabancı maddeler içerir. Sert kesim malzemeleri, örneğin yüksek satenli kağıtlar, presli mukavvalar, selefon içerikli kağıtlar ince bıçak ağzında kırılmalara, çentiklere sebebiyet verirler. Yüksek Sertlik derecesindeki bıçaklar sert kesim materyallerinde kolaylıkla kırılabilirler. Eğer bıçak pres aynasını sıyırarak hareket ediyorsa kolaylıkla bıçak ağzında çentikler oluşabilir.o Bıçak makine gövdesi yatağına sürtünüyorsa veya pres aynasına temas ediyorsa veya bıçak aynası yatağı kural dışı fazla yağlanmışsa kesim yüzeyleri kirli çıkabilir.

Bıçak ağzının yanındaki kahverengi ve mavi renklenmelerin sebepleri : - Taş Bıçağa çok indirilmiştir. - Vargel hareketi çok hızlıdır. - Soğutma sistemi yetersizdir. - Taş bıçağa uygun değildir. - Taş körlenmiş ve kirlenmiştir. Bu durumlarda yüzey kabaca taşlandıktan sonra kurallara uygun tekrar taşlanmalıdır. Bıçak ağzı üzerinde kahverengi-sarı taşlama lekeleri : Bu lekeler 200 °C - 350 °C arası yüksek ısınmalarda, bölgesel ve kolayca tespit edilmeyen lekelerdir.

Sebepleri : - Sert ve körelmiş biley taşı - Pislenmiş biley taşı - Hatalı taşlama Bu durumlarda da bıçak ağzının kırılmasını önlemek için çatlaklar, çizikler kaybolana kadar bilemeye devam edilmelidir.